Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülen ve kamuoyunda özellikle “site aidatı düzenlemesi” başlığıyla dikkat çeken kanun teklifinde 6 madde daha kabul edildi. Düzenleme yalnızca aidat tartışmalarıyla sınırlı kalmadı; yapı denetim sistemi, beton üreticileri, kentsel dönüşüm projeleri ve taşınmaz yönetimine ilişkin önemli değişiklikler de yasaya eklendi.
Yeni düzenlemelerle birlikte hem site yönetimlerinde daha sıkı denetim hedefleniyor hem de yapı güvenliği konusunda cezalar ağırlaştırılıyor.
Site aidatları için yeni süreç
Son dönemde büyükşehirlerde hızla yükselen site aidatları kamuoyunda yoğun tartışma yaratırken, TBMM’de görüşülen teklif bu alandaki denetim mekanizmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Teklif kapsamında:
- Site yönetim süreçleri daha sıkı izlenecek
- Şirketleşme ve ortaklık yapılarında merkezi denetim artacak
- Kamu taşınmazlarının kullanım süreçleri hızlandırılacak
- Kentsel dönüşüm projelerinde yeni finans modeli uygulanacak
Ekonomi ve gayrimenkul çevreleri, düzenlemenin özellikle büyük sitelerde yaşanan yüksek aidat tartışmalarını doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor.
Kentsel dönüşüm için yeni model
Kabul edilen maddeler arasında en dikkat çeken başlıklardan biri de atıl durumdaki taşınmazların değerlendirilmesine ilişkin düzenleme oldu.
Yeni sisteme göre:
| Düzenleme | Amaç |
|---|---|
| Atıl taşınmazların projelere açılması | Kentsel dönüşümü hızlandırmak |
| Sosyal konut alanları oluşturulması | Yeni yaşam alanları üretmek |
| Gelir paylaşım modeli | Finansman sağlamak |
| Resen tescil sistemi | Bürokratik süreci hızlandırmak |
Düzenleme kapsamında elde edilen gelirlerin yüzde 40’ı değerlendirmeyi yapan idareye aktarılacak. Kalan yüzde 60’lık bölüm ise ilgili kurumlar tarafından kullanılacak.
Yapı denetim sisteminde sert kurallar geliyor
Kanun teklifinde yapı güvenliğiyle ilgili maddeler de öne çıktı.
Özellikle:
- Yapı denetim kuruluşları
- Laboratuvarlar
- Zemin ve temel etüt firmaları
- Beton üreticileri
için yeni yaptırımlar getirildi.
Yeni düzenlemeye göre zemin ve temel etüt kuruluşlarında ortaklardan en az birinin:
- Jeoloji mühendisi
- Jeofizik mühendisi
- İnşaat mühendisi
olması zorunlu hale geliyor.
Beton üreticilerine ağır cezalar
Yeni maddelerle birlikte beton üreticilerine yönelik cezalar ciddi şekilde artırıldı.
Yeni ceza tablosu
| İhlal | Ceza |
|---|---|
| Standart dışı beton | 500 bin TL |
| Kare kod-irsaliye uyumsuzluğu | 250 bin TL |
| Mikser etiketi eksikliği | 250 bin TL |
Özellikle kare kod sistemiyle birlikte dökülen betonların takibinin daha şeffaf hale getirilmesi hedefleniyor.
Uzmanlara göre bu adım, deprem güvenliği açısından kritik önem taşıyor.
Yapı denetim firmalarına meslek yasağı
Yeni düzenleme kapsamında ceza alan yapı denetim firmalarının ortaklarına da doğrudan yaptırım uygulanacak.
Buna göre:
- Yeni iş almaktan men edilen firmaların ortakları ceza süresince teknik görev alamayacak
- Faaliyeti sona erdirilen kuruluşların ortakları 3 yıl boyunca sektörde görev üstlenemeyecek
- Başka yapı denetim şirketlerinde ortaklık kurmaları engellenecek
Benzer yaptırımlar laboratuvar kuruluşları için de geçerli olacak.
Hedef: Daha güvenli şehirler
Kanun teklifinin gerekçesinde özellikle:
- Depreme dayanıklı yapılaşma
- Planlı kentleşme
- Şeffaf yapı denetimi
- Güvenli beton üretimi
- Kentsel dönüşümün hızlandırılması
başlıklarının öncelikli hedefler arasında olduğu belirtildi.
Gayrimenkul sektörü temsilcileri, düzenlemenin özellikle yapı kalitesi ve şehir planlaması açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade ediyor.
Genel Kurul çalışmalarına ara verildi
Teklifin 6 maddesinin daha kabul edilmesinin ardından birleşim kapatıldı. Görüşmelerin sonraki oturumlarda devam etmesi bekleniyor.