Kira sözleşmesi olan birçok mülk sahibi ve kiracı, “Ticari kira artışı konutla aynı mı uygulanır?” sorusunun cevabını merak ediyor. Çünkü konut kiralarında yüzde 25 sınırı uzun süre gündemde kalırken, ticari kiralarda durum farklıdır.
Kısa cevapla başlayalım:
Hayır, ticari kira artışı konut kirası ile aynı değildir.
Ticari kiralarda artış oranları daha serbesttir ve çoğu zaman sözleşmede belirlenen şartlara göre uygulanır.
Konut ve Ticari Kira Arasındaki Temel Fark
Konut kiraları, kiracıyı korumaya yönelik daha sıkı yasal düzenlemelere tabidir. Ticari kiralar ise “tarafların sözleşme özgürlüğü” esasına dayanır.
| Kriter | Konut Kirası | Ticari Kira |
|---|---|---|
| Artış Sınırı | TÜFE 12 aylık ortalama | Sözleşmede ne yazıyorsa |
| %25 Sınırı | Uygulandı (geçici düzenleme) | Uygulanmadı |
| Devlet Müdahalesi | Yüksek | Düşük |
| Sözleşme Serbestliği | Sınırlı | Geniş |
| Yatırımcı Riski | Düşük | Orta-Yüksek |
Ticari Kirada Artış Nasıl Belirlenir?
Ticari kira artışı tamamen sözleşme maddelerine bağlıdır. Sözleşmede genellikle şu ifadeler yer alır:
-
TÜFE oranında artış
-
Döviz bazlı artış
-
Sabit yüzde artış (%20, %30 gibi)
-
Yeniden değerleme oranına göre artış
Eğer sözleşmede bir oran belirtilmemişse, hâkim TÜFE oranını dikkate alarak karar verir.
En Çok Kullanılan Ticari Kira Artış Türleri
| Artış Türü | Açıklama |
|---|---|
| TÜFE Oranlı Artış | En yaygın yöntem |
| Sabit Yüzde | Her yıl aynı oranda artış |
| Dövize Endeksli | Özellikle AVM ve plaza ofislerinde |
| Yeniden Değerleme | Büyük ticari yatırımlarda görülür |
%25 Kira Artış Sınırı Ticari Kiraları Kapsıyor mu?
Hayır.
Yüzde 25’lik kira artış sınırı sadece konut kiraları için uygulanmıştır.
Ticari kiralar bu sınırlamaya dahil edilmemiştir.
Bu nedenle birçok ticari işletmede kira artışları:
-
%40
-
%60
-
Hatta %100’e varan oranlarda gerçekleşebilmektedir.
Ticari Kira Artışının Avantaj ve Riskleri
| Taraf | Avantaj | Risk |
|---|---|---|
| Mülk Sahibi | Enflasyona karşı korunur | Kiracı kaybı riski |
| Kiracı | Pazarlık imkânı | Ani kira artışı |
Yatırımcı Açısından Neden Önemlidir?
Ticari gayrimenkuller:
-
Enflasyona karşı daha güçlü korunur
-
Getirisi konuta göre daha yüksektir
-
Kira artışları daha serbesttir
Bu yüzden yatırımcılar için ticari mülkler uzun vadede daha kazançlı olabilir.
Konut ve Ticari Kira Artışı Karşılaştırma Tablosu
| Başlık | Konut Kirası | Ticari Kira |
|---|---|---|
| Artış Üst Sınırı | TÜFE ile sınırlı | Sözleşme serbest |
| Devlet Müdahalesi | Var | Yok |
| Yatırım Getirisi | Orta | Yüksek |
| Kira Esnekliği | Düşük | Yüksek |
| Risk Oranı | Düşük | Orta |
Ticari kira artışı, konut kirası gibi sabit ve sınırlı değildir.
Ticari kiralarda:
-
Artış oranını sözleşme belirler
-
%25 sınırı uygulanmaz
-
Piyasa koşulları daha etkilidir
Bu nedenle ticari mülk kiralarken ya da yatırım yaparken sözleşme maddeleri çok dikkatli hazırlanmalıdır.
Detaylı Bilgi için Remax Ankara Gayrimenkul Danışmalığı ofisimizi arayabilirsiniz: 0 312 287 17 71